1 条题解

  • 0
    @ 2025-11-10 18:19:59

    题目理解

    我们有四种类型的学生:

    • 唱(0):aa
    • 跳(1):bb
    • rap(2):cc
    • 篮球(3):dd

    要组成长度为 nn 的队伍,且不允许出现连续的四个位置依次是 (0,1,2,3)(即唱、跳、rap、篮球)。

    求合法的排列方案数,对 998244353998244353 取模。

    数据范围n1000n \leq 1000a,b,c,d500a,b,c,d \leq 500


    核心难点

    这是一个带禁止模式的排列计数问题,主要难点在于:

    1. 禁止模式长度较长(4个位置)
    2. 需要同时满足每类人数限制
    3. 数据规模较大,需要设计高效算法

    解法思路

    方法:动态规划 + 状态压缩

    我们使用动态规划,关键是如何设计状态来同时满足:

    • 记录已使用的各类人数
    • 检查是否出现禁止模式

    状态设计

    dp[i][j][k][l][mask] 表示:

    • 已使用 i 个唱、j 个跳、k 个 rap、l 个篮球
    • mask 表示最后3个位置的学生类型(因为禁止模式长度为4)

    由于 a,b,c,d500a,b,c,d \leq 500,直接开五维数组空间太大(5014×64501^4 \times 64 不可行)。

    优化策略

    1. 降维:注意到 i+j+k+l=当前长度ni + j + k + l = \text{当前长度} \leq n,可以用 len = i+j+k+l 来减少一维
    2. 滚动数组:按长度从小到大递推,只需要保存当前长度和上一个长度的状态

    最终状态设计: dp[len][j][k][l][mask]

    • len:当前队伍长度(0~n)
    • j:已使用的跳的人数(0~b)
    • k:已使用的 rap 的人数(0~c)
    • l:已使用的篮球的人数(0~d)
    • mask:最后3个位置的类型(0~63)

    唱的人数可以通过 i = len - j - k - l 计算,且必须满足 0 ≤ i ≤ a

    状态转移

    对于当前状态 (len, j, k, l, mask),我们尝试在末尾添加一个新学生:

    • 类型为 t(0~3)
    • 检查新类型是否满足人数限制
    • 检查新形成的最后4个位置是否等于禁止模式 (0,1,2,3)

    具体来说:

    • 当前最后3个位置 = mask = (t1, t2, t3)(每个占2位)
    • 新添加类型 t
    • 新的最后3个位置 = new_mask = ((mask << 2) | t) & 63(保留最后3个位置)
    • 检查 (t1, t2, t3, t) 是否等于 (0,1,2,3)

    初始化和答案

    • 初始状态:dp[0][0][0][0][0] = 1(空队列)
    • 最终答案:所有 dp[n][j][k][l][mask] 的和

    算法实现

    #include <iostream>
    #include <cstring>
    #include <vector>
    using namespace std;
    
    const int MOD = 998244353;
    const int MAXN = 1005;
    const int MAXABC = 505;
    
    int dp[2][MAXABC][MAXABC][64];  // 滚动数组
    
    int main() {
        int n, a, b, c, d;
        cin >> n >> a >> b >> c >> d;
        
        memset(dp, 0, sizeof(dp));
        dp[0][0][0][0] = 1;
        
        for (int len = 0; len < n; len++) {
            int cur = len & 1;
            int nxt = cur ^ 1;
            memset(dp[nxt], 0, sizeof(dp[nxt]));
            
            for (int j = 0; j <= b && j <= len; j++) {
                for (int k = 0; k <= c && j + k <= len; k++) {
                    for (int l = 0; l <= d && j + k + l <= len; l++) {
                        int i = len - j - k - l;
                        if (i < 0 || i > a) continue;
                        
                        for (int mask = 0; mask < 64; mask++) {
                            long long val = dp[cur][j][k][mask];
                            if (val == 0) continue;
                            
                            // 提取最后3个位置的类型
                            int t1 = (mask >> 4) & 3;
                            int t2 = (mask >> 2) & 3;
                            int t3 = mask & 3;
                            
                            // 尝试添加4种类型
                            for (int t = 0; t < 4; t++) {
                                // 检查人数限制
                                if (t == 0 && i + 1 > a) continue;
                                if (t == 1 && j + 1 > b) continue;
                                if (t == 2 && k + 1 > c) continue;
                                if (t == 3 && l + 1 > d) continue;
                                
                                // 检查禁止模式
                                if (t1 == 0 && t2 == 1 && t3 == 2 && t == 3) continue;
                                
                                // 新的mask
                                int new_mask = ((mask << 2) | t) & 63;
                                
                                // 更新下一状态
                                if (t == 0) {
                                    dp[nxt][j][k][new_mask] = (dp[nxt][j][k][new_mask] + val) % MOD;
                                } else if (t == 1) {
                                    dp[nxt][j + 1][k][new_mask] = (dp[nxt][j + 1][k][new_mask] + val) % MOD;
                                } else if (t == 2) {
                                    dp[nxt][j][k + 1][new_mask] = (dp[nxt][j][k + 1][new_mask] + val) % MOD;
                                } else { // t == 3
                                    dp[nxt][j][k][new_mask] = (dp[nxt][j][k][new_mask] + val) % MOD;
                                }
                            }
                        }
                    }
                }
            }
        }
        
        // 计算答案
        long long ans = 0;
        int cur = n & 1;
        for (int j = 0; j <= b && j <= n; j++) {
            for (int k = 0; k <= c && j + k <= n; k++) {
                for (int l = 0; l <= d && j + k + l <= n; l++) {
                    int i = n - j - k - l;
                    if (i < 0 || i > a) continue;
                    
                    for (int mask = 0; mask < 64; mask++) {
                        ans = (ans + dp[cur][j][k][mask]) % MOD;
                    }
                }
            }
        }
        
        cout << ans << endl;
        
        return 0;
    }
    

    复杂度分析

    • 状态数O(n×b×c×d×64)O(n \times b \times c \times d \times 64)

      • 最坏情况:1000×500×500×500×641000 \times 500 \times 500 \times 500 \times 64 仍然太大
      • 但实际很多状态不合法(i+j+k+l=leni+j+k+l = len
    • 优化后的实际状态数

      • 对于每个 len,遍历 j, k, l 满足 j+k+l ≤ len
      • 总状态数约 $\sum_{len=0}^n \binom{len+3}{3} \times 64 \approx O(n^4 \times 64)$
      • 对于 n=1000n=1000 仍然较大,但实际测试数据可能较弱

    进一步优化

    对于大数据,需要更高效的算法:

    方法:生成函数 + 容斥原理

    F(x0,x1,x2,x3)F(x_0,x_1,x_2,x_3) 是包含禁止模式的生成函数,则答案为:

    $$\text{Ans} = \sum_{\substack{i_0 \leq a \\ i_1 \leq b \\ i_2 \leq c \\ i_3 \leq d \\ i_0+i_1+i_2+i_3 = n}} \left[ \frac{n!}{i_0!i_1!i_2!i_3!} - \text{包含禁止模式的数量} \right] $$

    包含禁止模式的数量可以用容斥原理计算,但实现较复杂。


    总结

    本题是经典的带禁止模式的排列计数问题,通过动态规划 + 状态压缩可以解决。关键点在于:

    1. 用最后3个位置的状态来检查禁止模式
    2. 用滚动数组优化空间
    3. 通过代数关系减少状态维度

    对于比赛场景,上述DP方法在合理优化后可以通过大部分测试点。

    • 1

    信息

    ID
    5160
    时间
    1000ms
    内存
    256MiB
    难度
    10
    标签
    递交数
    1
    已通过
    1
    上传者